Sprawy Miejskie

Opieka czy pomoc?

Szczegóły

Utworzono: czwartek, 23, czerwiec 2011 13:45

Opublikowano: czwartek, 23, czerwiec 2011 13:45

O kulturze i sporcie w naszej gminie ostatnio mówi się i pisze dużo, często i głośno. Równie popularnym tematem są efekty rewitalizacji wschowskiej starówki. Uwagę skupia szczególnie estetyka nowych skwerków oraz ich funkcjonalność. Wymiar społeczny projektu odnowy centrum miasta spychany jest na margines. I dzieje się tak nie po raz pierwszy. Problemy społeczne, polityka społeczna gminy i powiatu to tematy rzadko poruszane i w wypowiedziach urzędników i w lokalnych mediach.

Nawet w niedawnej samorządowej kampanii wyborczej problematyka ta – w zależności od kandydata – albo w ogóle nie istniała, albo plasowała się na szarym końcu. Zapewne są to tematy trudne i mało popularne, stąd ich nieobecność w dyskusjach lokalnych liderów. Kreśląc plany odbudowy i modernizacji gminy, nie można jednak pomijać tej części spraw jej mieszkańców, która związana jest z szeroko rozumianą pomocą społeczną. Stąd kolejna inicjatywa Wschowskiego Portalu Obywatelskiego – bezkresu.pl. Przyjrzymy się instytucjom pomocowym w naszej gminie i powiecie. Z dostępnych danych statystycznych, oficjalnych dokumentów – diagnoz, planów, strategii – spróbujemy wyłuskać jak najwięcej informacji, aby sformułować najistotniejsze lokalne problemy społeczne a także potrzeby i braki w tym zakresie.

Dyskusję na temat roli i kondycji pomocy społecznej należy jednak zacząć od podstaw, od wyjaśnienia pojęć. W świadomości większości mieszkańców funkcjonuje nieaktualne już od wielu lat pojęcie „opieka społeczna”. Również wielu lokalnych urzędników – w tym zajmujących się problematyką społeczną – posługuje się tym terminem. Bardzo często ośrodki pomocy społecznej są nazywane, nie tylko przez petentów, „opieką”. Co gorsza, także w oficjalnych dokumentach urzędowych można przeczytać o „ośrodkach opieki społecznej”. Najświeższym przykładem na takie przekręcenia nazwy jest ulotka wydana przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną we Wschowie, która zawiera mapkę z oznaczeniem nieistniejącej instytucji „Ośrodek Opieki Społecznej” – mapka ta zapewne jest przedrukiem z jakiejś ogólnodostępnej internetowej mapki. Dla wielu osób znaczenia słów opieka i pomoc są jeśli nie identyczne, to bardzo podobne. Jednak nie bez przyczyny dawny system opieki zmieniono na pomoc. Opieką otacza się osoby całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji z powodu choroby, inwalidztwa - jest to tylko ułamek wśród wszystkich osób korzystających z różnych form pomocy państwa. Natomiast instytucje pomocowe są powołane do tego, aby wspierać osoby i całe rodziny, pomagać im w życiu codziennym, dostarczać narzędzi i środków do przezwyciężenia problemów, uczyć samodzielności. Teoretycznie celem działań pomocy społecznej jest doraźna pomoc w trudnej sytuacji do czasu, aż osoba (rodzina) będzie mogła samodzielnie funkcjonować, bez wsparcia z zewnątrz. W praktyce często system pomocy nie działa zgodnie z założeniami – petenci uważają, że pomoc jest niewystarczająca, osoby niekorzystające z tego typu wsparcia, często oskarżają instytucje pomocowe o rozdawnictwo i wytykają wynikające z tego rozdawnictwa nadużycia i patologie.

Niezależnie od oceny jakości funkcjonowania lokalnych instytucji pomocy społecznej należy jednak pamiętać o dwóch sprawach. Po pierwsze państwo, a z jego ramienia powiat i gmina, ma obowiązek pomocy (nie opieki) wobec obywateli, co zapisane jest w szeregu ustaw i rozporządzeń regulujących zakres i formę tych obowiązków. Po drugie ze wspomnianymi obowiązkami często nie wiążą się żadne dotacje finansowe lub są to dotacje niewystarczające na pokrycie ustawowo przewidzianych wydatków. Samorządy (powiatowe, gminne) muszą zapewnić finansowanie pomocy społecznej z własnych budżetów i szukać innych źródeł dofinansowania, niż budżet państwa. Problemy pomocy społecznej dotyczą więc wszystkich mieszkańców gminy – nie tylko tych korzystających ze wsparcia oraz tych, którzy mają w swym najbliższym otoczeniu osoby borykające się z problemami, ale również te osoby, które – poprzez płacone podatki - współfinansują działania pomocowe. Zatem w interesie wszystkich mieszkańców leży to, aby system powiatowej i gminnej pomocy społecznej działał sprawnie i efektywnie.

W kolejnych artykułach dotyczących problematyki pomocy społecznej przejdziemy od definiowania pojęć do pokazania rzeczywistych problemów. Spróbujemy się także przyjrzeć, jak z podobnymi problemami radzą sobie inne samorządy lokalne i jaką rolę w tworzeniu systemu pomocowego pełnią organizacje pozarządowe.

• « poprz.
• nast. »